“You’re wobbling the whole time the table!” Dit zei mijn meertalige zoontje tegen zijn zus toen ze samen een bordspel zaten te spelen. Ze zaten aan een tafel en grote zus was kennelijk ook met de tafelpoot aan het spelen. De boodschap van mijn zoontje was duidelijk. Grote zus hield ermee op en het spel ging verder. Wat mij opviel in dit gesprek was hoe hij deze boodschap had geformuleerd: zijn zin was op zich prima Engels, maar ik weet zeker dat zijn Engelstalige nichtjes in Engeland het anders hadden gezegd. Zij zouden zeggen: “You’re wobbling the table the whole time”. “You’re wobbling the whole time the table” is een prachtig voorbeeld van tussentaalinvloed. De manier waarop mijn zoon de woorden in zijn zin had samengeplakt was duidelijk beïnvloed door het feit dat hij naast Engels ook Nederlands spreekt. Want in het Nederlands komt “de hele tijd” juist vóór “de tafel” en niet erachter. 

Meertalige kinderen klinken soms anders dan kinderen die alleen één taal spreken. Ze zeggen soms dingen net op een andere manier. Waarom doen meertalige kinderen dit eigenlijk? Wat laat dit zien over hun taalontwikkeling? Waarom doen sommige meertalige kinderen het vaker dan anderen? Is tussentaalinvloed iets om je zorgen over te maken of hoort het erbij?  Dit zijn allemaal vragen die we in de aflevering van Kletsheads beantwoorden, samen met onderzoeker Chantal van Dijk

We leren dan tussentaalinvloed hoort er gewoon bij als je meertalig bent. Dit komt omdat de twee talen van een meertalige aan elkaar zijn verbonden. Onderzoekers beweren zelfs dat bepaalde grammaticale regels gedeeld worden tussen talen, bijvoorbeeld als deze hetzelfde zijn in de twee talen. Ook horen we dat taaldominantie een rol speelt bij tussentaalinvloed: als meertalige kinderen veel sterker zijn in één van hun talen beïnvloedt hun sterkere taal meestal de zwakkere taal, al is tussentaalinvloed de andere kant op — dus van de zwakkere taal naar de sterkere taal — nog steeds mogelijk. 

In Let’s Klets spreek ik met Gisi Cannizzaro, enthousiaste supporter van moedertaalonderwijs, en we hebben niet één maar twee Kletsheads van de week, twee zussen met Duits als thuistaal. Zij leren mij het allerlangste woord in het Duits en vertellen welke taal ze gebruiken als ze met elkaar ruzieën en hoe dit anders is als ze lief voor elkaar zijn. 

Heb jij een vraag over meertalige kinderen?

Stuur hem op en we beantwoorden hem binnenkort in aflevering 10!

Chantal van Dijk is postdoctoraal onderzoeker aan de Radboud Universiteit in Nijmegen waar ze binnen het 2in1 projectonderzoek doet naar de taalontwikkeling van meertalige kinderen en in het bijzonder tussentaalinvloed. Ze zal in september 2021 haar proefschrift met vier verschillende onderzoeken over dit onderwerp gaan verdedigen. In de podcast vertelde ze over een groot onderzoek dat wij samen hebben uitgevoerd. Dit was een “meta-analyse” van allerlei andere onderzoeken naar tussentaalinvloed. Dit onderzoek verschijnt binnenkort in de Journal of Child Language en zal voor iedereen toegankelijk zijn. Zodra het zover is, zetten we de link hier in de shownotes.

Dr. Gisi Cannizzaro woont in Eindhoven met haar Italiaanse man en twee drietalige zoons (Engels, Italiaans en Nederlands). Zij komt oorspronkelijk uit New Orleans, in de VS, en spreekt Engels als moedertaal. Na een promotie in kindertaalverwerving aan de Rijksuniversiteit Groningen, werkte zij zes jaar als onderwijsconsulent voor meertalige, expat gezinnen met kinderen. In deze periode ontwikkelde ze kennis over verschillende nationale onderwijssystemen en internationale curricula, en bezocht ze scholen over de hele wereld. In 2018 startte ze twee vrijwilligersprojecten in Eindhoven: één om Italiaanse taallessen te organiseren voor Italiaanssprekende kinderen (de Eindhovense Italiaanse School “La Lampadina”) en één om een netwerk van moedertaal (“heritage language”) programma’s te organiseren, Heritage Language Schools Eindhoven (HLSE).

Wat vind jij van Kletsheads?

Waar wil je meer over horen? Of juist minder? Wat vind je van de lengte van de afleveringen? Te lang of juist goed? Welk deel van de podcast vind je het leukst? Neem a.u.b. een paar minuten de tijd om dit te laten weten.

De HLSE website bevat informatie over moedertaalonderwijs in de regio Eindhoven, geeft een overzicht van de beschikbare programma’s, en kondigt nieuws en updates van deze programma’s aan. De site bevat ook informatie die interessant is voor mensen die buiten Eindhoven wonen: evenementen over meertaligheid in binnen- en buitenland (indien online), interviews met deskundigen op het gebied van HL-onderwijs, en nuttige bronnen voor ouders en leraren Nederlands. Er is een speciale resource-pagina gewijd aan informatie over professionele ontwikkeling voor HL-programmamanagers en -organisatoren. 

Ben je op zoek naar moedertaalonderwijs in een bepaalde taal hier in Nederland, kijk naar deze lijst op meertalig.nl. Voor meer informatie over moedertaalonderwijs elders is de website van Mother Tongues in Ierland aan te raden. 

Aan het einde van de podcast vertelde ik je over een de Moedint2 app van collega’s van de Universiteit Utrecht. Meer informatie over deze app kun je vinden op deze website

Comments are closed.